Waarom vallen zoveel oudere mannen op jongere vrouwen? Heeft het alleen met seks te maken, of zit er meer achter? Wat is de verleiding van jeugdigheid? Waarom is onschuld zo aantrekkelijk?

De serie Boardwalk empire toont de kleurrijke onderwereld van Amerika rond 1920. De illegale alcohol stroomt rijkelijk, het is feest in de bordelen, de heroïnehandel is in opkomst en negers worden nog steeds gediscrimineerd. Afpersing, geweld en moord zijn aan de orde van de dag. Nucky Thompson, briljant gespeeld door Steve Buscemi, is de machtigste man van Atlantic City. De keus voor Buscemi als de boss is opmerkelijk, want met zijn magere, slungelige gestalte en bolle ogen doet hij eerder denken aan Gollem dan aan Vito Corleone. Toch is dat juist wat hem een menselijke dimensie geeft, waardoor je onwillekeurig van hem gaat houden – ook al is het een klootzak.
Thompson heeft, net als alle machtige mannen in de serie, altijd een mooie, jonge vrouw aan zijn zijde. De echtgenotes en minnaressen worden overal buiten gehouden. Zij hebben als enige taak om de mannen te vermaken na het werk en vooral geen vragen te stellen.
“The dumber in the head, the better in bed.”

Het mooie van deze serie is de vanzelfsprekendheid waarmee deze man-vrouw/oud-jong dynamiek getoond wordt, terwijl tegelijkertijd de complexiteit en meerlagigheid ervan zichtbaar wordt. Bijvoorbeeld, de vrouw waar Nucky Thompson echt van houdt, is een heel intelligente en onafhankelijke vrouw. Seks in ruil voor bescherming? Bewondering in ruil voor geld? Onschuld in ruil voor macht? Voor haar is dat onacceptabel. Soms worden de mannen evenzeer gemanipuleerd en gaan ze verliefd en genaaid ten onder.
Natuurlijk is het maar een serie, maar het is zeer herkenbaar, de dynamiek tussen de machtige gangsters en de jonge vrouwen. Het verlangen naar macht en onschuld lijken twee kanten van dezelfde medaille te zijn. Het hoort bij de mens. Macht wil onschuld en onschuld wil macht. Dit zorgt voor een enorme puinhoop, waar iedereen van houdt omdat het zo menselijk is.

Waarom zijn jeugdigheid en onschuld zo aantrekkelijk? Is het de onbevangenheid, de vrolijkheid, de speelsheid, de naïviteit, de spontaniteit, de openheid, het vertrouwen, de puurheid, de eerlijkheid, de vitaliteit en het enthousiasme van de jeugd? Is het een combinatie van dat alles? En als dat zo is, waarom wordt het dan normaal geacht dat we dit alles kwijtraken naarmate we ouder worden?

We worden allemaal onschuldig geboren, maar vroeg of laat zijn er momenten dat we niet trouw zijn aan onszelf. We zijn voor het eerst oneerlijk. We liegen tegen onze ouders of we stelen geld uit hun portemonnee. We handelen tegen beter weten in. We negeren ons beste vriendje op het schoolplein om bij de populaire groep te horen. We doen stiekeme, opportunistische of hypocriete dingen. We maken laffe of foute keuzes. We gaan vreemd, we gedragen ons wreed tegenover onze kinderen, we verwaarlozen onze ouders, we spreken kwaad over onze collega’s – of erger. Steeds als zoiets gebeurt, verliezen we een deel van onze onschuld. Soms is dat een heel klein beetje en soms is het een heleboel in een keer. En hoe meer we onze onschuld verliezen, hoe meer we ernaar gaan verlangen. We kunnen niet zonder onschuld. Het leven is onverdraaglijk zonder onschuld.

Het lijkt erop dat hoe meer macht iemand heeft, hoe minder onschuldig hij of zij is. Alsof je met je onschuld betaalt voor je machtige positie in deze wereld. Macht corrumpeert, wordt gezegd. En hoe meer gecorrumpeerd je bent: hoe vaker je ontrouw bent aan de universele wetten van do no harm, do not steal en do not lie, hoe meer je verleid wordt door de externe invulling van die onschuld, vanuit een diepe hunkering om de balans weer te herstellen. Je projecteert dan de onschuld die je in jezelf bent kwijtgeraakt op de buitenwereld. Je zoekt haar daar, om het gat in jezelf te vullen waar eens je eigen onschuld zat.

Het zijn zeker niet alleen mannen bij wie dit gebeurt, al is het in deze wereld wel gebruikelijk dat de machthebbers mannen zijn. Misschien dat je daarom dit fenomeen vaker bij mannen aantreft, Maar toch, kijk naar Madonna, Maria Carey en vele andere rijke, beroemde of machtige vrouwen: ook zij hebben relaties met veel jongere mannen.
Meer dan de schoonheid en seksuele aantrekkelijkheid van jonge vrouwen en mannen, lijkt het te gaan om de onschuld. Over Gandhi wordt gezegd dat hij op oudere leeftijd in hetzelfde bed sliep als zijn nichtje van 13. Hij raakte haar niet aan, maar hij had haar jeugdige energie nodig om op te laden. Dit was in die tijd naar zeggen heel gebruikelijk in India. Natuurlijk is dat iets anders dan het seksueel misbruiken van een kind, maar toch klopt het niet, want het blijft een vorm van vampirisme. De oude man laaft zich aan de onschuldige energie van het kind, maar waar is zijn eigen onschuld gebleven?

Op zich is er niks mis het het dol zijn op onschuld. Onschuld is heerlijk en het is prima om daar met volle teugen van te genieten, zolang je er maar niet op parasiteert. Een grootvader die zijn waardering uitspreekt over zijn knappe kleindochter, is niet meteen een viezerik. Een rijke zakenman die geniet van zijn gedreven jonge collega, is niet meteen een klootzak. Een jonge vrouw die graag in gezelschap verkeert van haar machtige oom, is niet meteen een gold digger. Het is niet per definitie slecht of verkeerd om je aangetrokken te voelen tot of een relatie aan te gaan met iemand die jonger of ouder, machtiger of onschuldiger is dan jijzelf. Maar pas op. Als er sprake is van projectie van je eigen gemis – aan onschuld of aan macht – dan bevind je je op glad ijs. Het risico dat je schade toebrengt aan jezelf of de ander is in dat geval nadrukkelijk aanwezig. Wees in deze niet naïef, maar super alert.

Er is in deze corrupte samenleving een chronisch gebrek aan onschuld. Daarom wordt er volop jacht op gemaakt. Sommige leiders, goeroes en spirituele leraren kunnen de verleiding van onschuld niet weerstaan en hebben seks met, maken een kind bij of gaan een relatie aan met jonge vrouwen – soms veel jonger, op het gênante af – terwijl duidelijk is dat er geen sprake is van liefde en alles om hen heen instort. Het is een graadmeter voor in hoeverre ze hun onschuld zijn kwijtgeraakt. Hoe jonger de vrouwen, hoe dieper de schuldgevoelens die zich in hun ziel hebben gekerfd. Soms leven deze mannen (en vrouwen) een dubbelleven en laven ze zich in het geheim aan de onschuld van jonge mensen. Deze duistere dimensie van de samenleving is grotendeels onzichtbaar, maar ze bestaat.
Misschien verklaart de jacht op onschuld, in ieder geval ten dele, ook het verlangen naar intimiteit met kinderen. Het is alsof de persoon die zich daaraan schuldig maakt, de onschuld van het kind probeert te stelen, het met geweld in zich op probeert te nemen. Als je lust vermengt met het verlangen naar onschuld, dan kan er iets heel pervers ontstaan.

De collectieve schuld in deze wereld wordt langzaam maar zeker steeds groter. We zijn allemaal schuldig aan het toestaan van de genocide die zich in Gaza voltrekt. We zijn allemaal schuldig aan de uitbuiting van kinderen en arme bevolkingsgroepen. Velen zijn schuldig aan het buitensluiten en demoniseren van de ongevaccineerden tijdens de zogenaamde coronapandemie. Daarnaast dragen we ook het gewicht van de misdaden van onze voorouders. We zijn allemaal schuldig aan iets en vaak weten we de weg terug niet meer.

Hoe ouder mensen zijn, hoe moeilijker het lijkt om de onschuld in zichzelf opnieuw te vinden, terwijl dat natuurlijk de ware opdracht is: niet op jacht gaan naar onschuld in de buitenwereld, maar de onschuld in jezelf weer vinden en tot leven wekken. De eerste stap daartoe is om de intentie uit te spreken dat je dat wilt. De tweede stap is om te stoppen met alles waarover je je schuldig voelt – of om te stoppen met dat waarover je je eens schuldig voelde, maar waar je nu niks meer bij voelt, omdat je zo afgestompt bent geraakt. De derde stap is om met terugwerkende kracht het spoor van vernieling, gebroken harten en schulden dat je hebt achtergelaten, op te ruimen. Herstel de schade, waar mogelijk. Bied je excuses aan – waar mogelijk. Neem verantwoordelijkheid. Draag de consequenties. Grow up.

Beoordeel anderen en jezelf niet met externe graadmeters. Je kunt nog zo vroom lijken binnen het kader van een bepaalde godsdienst of spirituele stroming, maar in werkelijkheid kun je nog steeds volledig verrot zijn van binnen. Andersom geldt hetzelfde: anderen kunnen je veroordelen omdat je in hun ogen niet deugt, maar alleen jijzelf kunt bepalen wanneer je trouw bent aan jezelf en wanneer niet, wanneer je schuldig bent en wanneer niet.

Wees eerlijk, vooral naar jezelf toe. Stop met grensoverschrijdend en destructief gedrag. Als dat niet lukt, zoek hulp. De intentie om weer onschuldig te worden, is een hele krachtige. Als je in staat bent om de onschuld in jezelf weer te vinden, verminder je het jagen op onschuld in de buitenwereld, waardoor jonge mensen en kinderen een beetje veiliger worden in deze samenleving. Dat is de bedoeling. Als volwassene dien je niet op jacht te zijn naar onschuld. Als volwassene dien je de beschermer te zijn van onschuld. Je dient zelf onschuldig te blijven of te worden, zodat de jeugd zich aan jou kan spiegelen en van je kan leren.

De dynamiek tussen macht en onschuld is een delicate kwestie in een wereld waar macht corrumpeert en waar een enorm tekort is aan onschuld. Met macht op zich is niks mis, zolang de onschuld maar beschermd wordt en niet gegrepen. Hoe word je machtig zonder te betalen met je onschuld? Hoe word je volwassen zonder je onschuld kwijt te raken? Hoe ontwikkel je macht zonder haar te misbruiken? Hoe creëren we een samenleving waar macht en onschuld in balans zijn en het een niet ten koste gaat van het ander?

Sanne Burger
sanneburger.com